Bài 12: Sự hình thành và bước đầu phát triển của các vương quốc phong kiến ở Đông Nam Á (từ thế kỉ VII đến thế kỉ X)

Mở đầu

54

Trong quá trình phát triển các quốc gia sơ kì Đông Nam Á đã dần tạo lập được những cơ sở dẫn đến sự ra đời của các vương quốc phong kiến đầu tiên. Những nền tảng kinh tế đã được tạo dựng vững chắc như thế nào để tạo ra bước phát triển mới cho Đông Nam Á giai đoạn thịnh vượng sau này?

Gợi ýarrow-down-icon

Liên hệ bài học và thực tiễn

Đáp ánarrow-down-icon

Sự phát triển về kinh tế của các vương quốc phong kiến Đông Nam Á từ thế kỉ VII – X

- Các vương quốc nằm ở vùng lục địa (như Chăm-pa, Chân Lạp), ở hạ lưu sông Chao Phray-a (Thái Lan)l lưu vực sông I-ra-oa-đi… lấy nông nghiệp làm ngành kinh tế chính.

- Một số quốc gia chủ yếu dựa vào hoạt động thương mại biển, như: Sri Vi-giay-a; Ca-lin-ga; Ma-ta-ram (In-đô-nê-xi-a ngày nay).

- Quá trình giao lưu thương mại với nước ngoài đã thúc đẩy sự phát triển của các vương quốc trong khu vực. Vì vậy, trong các thế kỉ VII – X, ở các vương quốc cũng đã xuất hiện một số thương cảng sầm uất, như: Đại Chiêm (Chăm-pa); Pa-lem-bang (Sri Vi-giay-a)… Những thương cảng này đã trở thành điểm kết nối kinh tế, văn hóa giữa các châu lục.

Quá trình giao lưu thương mại với nước ngoài đã thúc đẩy sự phát triển của các vương quốc trong khu vực: Giúp trao đổi hàng hóa, đa dạng các sản phẩm, giao lưu thương mại đồng thời phát triển các ngành công nghiệp, nông nghiệp, sản xuất, tiêu dùng; giao thông vận tải phát triển, đời sống vật chất và tinh thần nâng cao và mở rộng. Tất cả những điều đó đã tạo nền tảng kinh tế cho sự ra đời của các quốc gia Đông Nam Á.

Câu hỏi mục 1

54

Quan sát lược đồ hình 1 (tr 52) và thông tin trong bài học, em hãy nêu tên và xác định nơi hình thành các quốc gia phong kiến Đông Nam Á.

Gợi ýarrow-down-icon

Quan sát lược đồ

Đáp ánarrow-down-icon

Tên một số quốc gia phong kiến

ở Đông Nam Á

Nơi hình thành

- Vương quốc Pa-gan của người Miến

- Vương quốc Sri Kse-tra của người Môn

Lưu vực sông I-ra-oa-đi.

- Vương quốc Đua-ra-va-ti của người Môn

- Vương quốc Chân Lạp của người Khơ-me

Lưu vực sông Mê Nam
- Vương quốc Sri Vi-giay-a của người Mã LaiĐảo Xu-ma-tra
- Vương quốc Ca-lin-ga của người In-đô-nê-xi-aĐảo Gia-va
- Vương quốc Chăm-paKhu vực Duyên hải Nam Trung Bộ ở Việt Nam

Câu hỏi mục 2

55

1. Khai thác các tư liệu trên và cho biết thương nhân nước ngoài bị hấp dẫn bởi những sản vật nào của vương quốc Sri Vi-giay-a và Ma-ta-ram?

2. Hãy trình bày hoạt động kinh tế chính của các vương quốc phong kiến Đông Nam Á từ thế kỉ VII đến thế kỉ X.

Đáp ánarrow-down-icon

1. - Những sản vật của vương quốc Sri Vi-giay-a có sức hấp dẫn đối với các thương nhân nước ngoài là: tinh dầu thơm; cây thuốc; long não, trầm hương, đinh hương, đàn hương, đậu khấu, sa nhân…

-  Những sản vật của vương quốc Ma-ta-ram có sức hấp dẫn đối với các thương nhân nước ngoài là: đồi mồi, vàng bạc, sừng tê và ngà voi…

2. Hoạt động kinh tế chính của các vương quốc phong kiến Đông Nam Á từ thế kỉ VII đến thế kỉ X:

+ Các vương quốc lấy nông nghiệp làm ngành kinh tế chính, chủ yếu nằm ở vùng lục địa (như Chăm-pa, Chân Lạp), ở lưu Vực sông Chao Phray-a (Thái Lan), lưu vực sông l-ra-oa-di (Mi-an-ma ngày nay)....

+ Một số quốc gia chủ yếu dựa vào hoạt động thương mại biển như Sri Vi-giay-a, Ca-lin-ga, Ma-ta-ram (In-đô-nê-xi-a ngày nay).

+ Quá trình giao lưu thương mại với nước ngoài đã thúc đẩy xuất hiện một số thương cảng sầm uất như Đại Chiêm (Chăm-pa), Pa-lem-bang (Sri Vigiay-a),.. Những thương cảng này đã trở thành điểm kết nối kinh tế, văn hoá giữa các châu lục.

Luyện tập và Vận dụng 1

55

Các vương quốc phong kiến Đông Nam Á đã phát huy những lợi thế nào để phát triển kinh tế?

Gợi ýarrow-down-icon

Khai thác tư liệu

Đáp ánarrow-down-icon

- Những lợi thế giúp các vương quốc phong kiến Đông Nam Á phát triển kinh tế:

Các vương quốc phong kiến Đông Nam Á  đã phát huy lợi thế để phát triển kinh tế thể hiện ở những điểm như sau:

+ Các quốc gia Đông Nam Á trở thành những điểm dừng chân lí tưởng cho các tuyến đường biển kết nối Á- Âu => thuận lợi để trao đổi, buôn bán hàng hóa

+ Thúc đẩy sự phát triển của các vương quốc trong khu vực, xuất hiện một số thương cảng sầm uất như Đại Chiêm, Pa-lem-bang.

+ Điều kiện tự nhiên thuận lợi là gió mùa kèm theo mưa => thích hợp cho phát triển nông nghiệp, đặc biệt là cây lúa nước.

Luyện tập và Vận dụng 2

55

Hoạt động giao lưu thương mại đã tác động như thế nào đến sự phát triển kinh tế các quốc gia phong kiến Đông Nam Á?

Gợi ýarrow-down-icon

Trình bày tóm tắt những hoạt động kinh tế

Đáp ánarrow-down-icon

- Quá trình giao lưu thương mại với nước ngoài đã thúc đẩy sự phát triển kinh tế của các vương quốc trong khu vực: 

+ Hoạt động trao đổi – buôn bán với nước ngoài giúp: xuất khẩu các sản phẩm (hàng hóa) trong nước ra nước ngoài; nhập khẩu các hàng hóa nước ngoài về để đa dạng hóa sản phẩm; đáp ứng nhu cầu của người dân.

+ Góp phần thúc đẩy sự phát triển của các ngành sản xuất: nông nghiệp, thủ công nghiệp… ở trong nước.

+ Góp phần đưa tới sự xuất hiện của các cảng thị sầm uất, ví dụ như: Đại Chiêm (Chăm-pa); Pa-lem-bang (Sri Vi-giay-a)…

Luyện tập và Vận dụng 3

55

Có một câu chuyện thú vị như sau: Vào thế kỉ X, 1 pound nghệ tây (khoảng 4 lạng) có giá ngang một con ngựa, 1poud gừng có giá ngang 1 con bò.

Từ câu chuyện cùng thông tin trong bài học, hãy viết một đoạn văn ngắn (từ 3-5 câu) mô tả sự hấp dẫn của nguồn gia vị ở các vương quốc Đông Nam Á đối với thương nhân nước ngoài.

Gợi ýarrow-down-icon

Suy luận, phân tích

Đáp ánarrow-down-icon

Điều kiện tự nhiên của Đông Nam Á thuận lợi cho sự sinh trưởng và phát triển của nhiều loại cây hương liệu – gia vị, ví dụ như: hồi, quế, hồ tiêu, nghệ tây, gừng… Đây cũng là một trong những mặt hàng chủ lực của các nước Đông Nam Á trên tuyến buôn bán đường biển kết nối Á – Âu mà sau này gọi là con đường gia vị).

Không chỉ xuất hiện trong nhà bếp, các loại hương liệu – gia vị của Đông Nam Á còn được cư dân châu Âu ưa chuộng, sử dụng trong y học hoặc phục vụ cho những nhu cầu xa hoa hơn, như: dầu thơm, dầu tắm cho giới quý tộc. Vào thế kỉ X, giá của các loại gia vị được đẩy lên cao tới mức khủng khiếp: 1 pound nghệ tây (khoảng 4 lạng) có giá ngang với 1 con ngựa, 1 pound gừng có giá ngang 1 con bò; hay 2 pound vỏ nhục đậu khấu có thể mua được 1 con cừu; ở Đức, hạt tiêu đen còn được sử dụng như 1 loại tiền tệ…. Nguồn lợi nhuận khổng lồ từ hương liệu – gia vị góp phần mang lại sự giàu sang, sầm uất cho các quốc gia Đông Nam Á.